Dzikość serca - Portret i autoportret w Polsce po 1989 roku

03 marca - 06 maja 2018


Wystawa w swojej zasadniczej części opiera się na Kolekcji Fundacji Sztuki Polskiej ING. Gromadzi ona prace żyjących polskich artystów powstałe po 1990 roku. Ta ściśle określona rama czasowa i geograficzna determinuje zawartość zbioru, który skupił się na polskiej scenie w czasie politycznej i ekonomicznej transformacji. Uwagę w tej kolekcji przykuwają malarskie portrety i autoportrety przywołujące w sposób dosłowny atrybuty nowo nabytego dostatku - zachodnie samochody, banknoty euro, magazyny o tytułach Businessman i Sukces. A także te wymykające się figuracji, z których emanuje tytułowa dzikość serca. Prace te sprowokowały dwa pytania: w jaki sposób doświadczenia ostatnich dekad - a konkretnie emigracja - wpłynęły na postrzeganie siebie oraz jak na to zagadnienie odpowiedziało malarstwo?

Malarstwo, zdaniem Gilles’a Deleuze’a, jest w stanie przedstawić emocje oraz materialność ludzkiego ciała lepiej niż każde inne medium. Prace prezentowane na wystawie przedstawiają trudny do jednoznacznego nazwania pejzaż emocjonalny czasów transformacji, którego integralnym elementem jest niezgoda wobec schematycznego podziału na Wschód i Zachód. Jednym z kluczowych bodźców kształtujących naszą rzeczywistość społeczną i wizualną była masowa, ponad dwumilionowa emigracja z kraju oraz odbiór, z jakim się spotkała. Prasa francuska, brytyjska, amerykańska przywołała bogaty repertuar wyobrażeń i teorii na nasz temat, mających swoje źródło nie tylko we współczesnych legendach miejskich i bieżących wydarzeniach politycznych, lecz również w historycznie uwarunkowanych wizerunkach Polaka jako katolika, żołnierza, robotnika, Wschodnioeuropejczyka. Stąd odniesienia na wystawie do przeszłości sprzed 1989 roku. 

Pierwsza sala ukazuje zatem tę najnowszą falę emigracji w  kontekście naszej przeszłości oraz wobec zagranicznej prasy, kultury popularnej i fotografii. W drugiej części wystawy zgromadzono przedstawione z perspektywy współczesnych artystów, wspomniane na wstępie atrybuty dostatku czy sukcesu, a także obrazy pracy czy postępu technologicznego. Nie brakuje w tych dziełach przewrotności i dystansu do skoku z socjalizmu w kapitalizm. Ekspozycję zamyka sala, w której zebrano portrety malowane w przestrzeni bardziej abstrakcyjnej, często na łonie natury, w lesie, na zielonej, pulsującej, wilgotnej łące bądź na tle kwiatów.

Transformacyjny pejzaż przedstawiony na wystawie jest nasycony Zachodem i Wschodem, luksusem, miastem i lasem. Nasza nomadyczna natura pozwala nam swobodnie przemieszczać się między tymi rzeczywistościami i czerpać z nich to, co potrzebne, atrakcyjne, intelektualnie stymulujące.


Kurator - Sylwia Serafinowicz


Galeria prac


Powrót