Festiwal Józefa Czapskiego

06 października - 07 listopada 2017


W Polsce, Francji i Rosji odbędą się wydarzenia pierwszej edycji Festiwalu Józefa Czapskiego. Inicjatorką, pomysłodawczynią oraz koordynatorką działań festiwalu jest Elżbieta Skoczek, która wydaje stronę www.jozefczapski.pl oraz przygotowuje jego biografię. Organizatorem jest Fundacja Suseia.
Dla Czapskiego ważne było malarstwo. Nie mogąc wrócić po wojnie do Polski, chciał, by najbliżsi, którzy żyją w ojczyźnie pod zniewoleniem komunizmu mogli się z nim „kontaktować” poprzez to, co namalował. Stąd idea jaka przyświecała mi przy tej pierwszej edycji festiwalu koncentrowała się na tym, co najważniejsze na wyeksponowaniu jego malarstwa. Spełniając marzenia malarza, chciałam, by instytucje, które posiadają w swoich zbiorach malarza jego dzieła wyciągnęły je z magazynów i pokazały widzom, zaś instytucje, które na co dzień eksponują prace zorganizowały w ich kontekście spotkania poświęcone Józefowi Czapskiemu. Zaproszenie do udziału w festiwalu przyjęło z entuzjazmem wiele instytucji i osób prywatnych.
Na 12 festiwalowych wystawach zaprezentowanych będzie aż 120 rzadko dostępnych dla publiczności prac, które na co dzień zamknięte są w magazynach instytucji państwowych lub w prywatnych kolekcjach. Odbędzie się także kilkanaście wykładów i spotkań. W 15 miejscach w Polsce miłośnicy twórczości autora Na nieludzkiej ziemi będą mogli odkryć i zobaczyć nowe prace artysty, niektóre z nich nigdy w Polsce nie były pokazywane. Jeden z obrazów Czapskiego z prywatnej kolekcji został przywieziony specjalnie z Nowego Jorku, by - w Piękna Gallery w
Warszawie - mogła go zobaczyć polska publiczność. Dzieła Czapskiego będzie można zobaczyć - w czasie specjalnego wykładu, który odbędzie się w niedostępnym na co dzień mieszkaniu Czesława Miłosza w
Krakowie.
We Francji w Dzień Zaduszny zostaną zapalone znicze na grobie artysty. Dzięki współpracy Fundacji Suseia i Stowarzyszenia Instytut Literacki Kultura odbędzie się 2.11.2017 roku o godz. 14.00 specjalne oprowadzania gości po siedzibie paryskiej Kultury, gdzie od czasu zakończenia II wojny światowej aż do śmierci zamieszkał Czapski.
Będzie można zobaczyć kolekcję dzieł, która jest w posiadaniu Stowarzyszenia Instytut Literacki Kultura, które to opiekuje się całym archiwum Wydawnictwa Instytut Literacki. Ponadto w Centre du Dialoque u Pallotynów w Paryżu 3.11. 2017 r. o godz. 18.00 odbędzie się wieczór wspomnień, w czasie którego będzie można posłuchać opowieści osób, które znały pisarza i malarza. Jednym z gości będzie Maciej Morawski.
W Rosji (20.10.2017 r. o godz. 16.00) Pani Tatiana Kosinova, która opracowała szlak Józefa Czapskiego, oprowadzi zainteresowanych po Petersburgu. Pokaże miejsca, w których malarz bywał w latach 1912-1919.
Wydarzeniem otwierającym Festiwal Józefa Czapskiego będzie wyjątkowy pokaz obrazów Józefa Czapskiego oraz jego przyjaciół kapistów z prywatnej kolekcji Krzysztofa Musiała. Na to wydarzenia zaprasza
warszawska Galeria aTAK. W czasie wernisażu nowe wątki z biografii malarza odsłoni wspomnienie Jacka Cybisa, syna malarza Jana Cybisa.
Kolejnym ważnym punktem na mapie festiwalu będzie wystawa w Warszawie Czapski dzisiaj. Malarstwo i rysunek. Praca artysty ze zbiorów Muzeum Archidiecezji Warszawskiej. (Warszawa, Muzeum Archidiecezji
Warszawskiej, ul. Dziekania 1 - czynna do 28.01.2018).
Po 31 latach zostanie ponownie pokazana na wystawie kolekcja dzieł Czapskiego zapoczątkowana przez ks. Andrzeja Przekazińskiego, który w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku kupował jego rysunki. Jest to największy zbiór rysunków Czapskiego (poza oczywiście Archiwum Józefa Czapskiego, które jest w posiadaniu Muzeum Narodowego w Krakowie i które na co dzień nie jest pokazywane). W 1986 roku, jeszcze za życia
Czapskiego, odbyła się w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej wystawa dzieł malarza, który jednak nie mógł na nią przyjechać. Mający 90 lat, słabowidzący malarz był wzruszony tym, że przy końcu swego życia doczekał tej chwili, gdy jego malarstwo jest pokazywane w odradzającej się z niewoli komunizmu ojczyźnie. Ktoś wówczas przywiózł kasetę z nagranym głosem Czapskiego, który dziękował obecnym na wernisażu za trud zorganizowania ekspozycji. Ludmiła Murawska-Peju, siostrzenica Ludwika Heringa, najbliższego przyjaciela Czapskiego była wzruszona i
oniemiała, gdy z głośników usłyszała głos malarza.
Większość prac Czapskiego z okresu przedwojennego została zniszczona w czasie Powstania Warszawskiego. Dlatego tym cenniejsze jest to, że będzie można zobaczyć obraz z 1937 roku Widok z sopockiej plaży w
Muzeum Sopotu. Tam także zostaną wyemitowane filmy: Józef Czapski - Świadek wieku (reż. Andrzej Wolski, 2015) oraz Józef Czapski - Świadek historii (reż. Ewa Cendracka, 1989).
Muzeum Narodowe w Warszawie pokaże także dwa obrazy z okresu przedwojennego w ramach specjalnego Wieczoru w Muzeum. Będą to: Portret kobiety w pasiastym żakiecie z 1934 roku oraz Alejka w parku z 1933 roku. W Muzeum Śląskim w Katowicach znajduje się najstarszy obraz pokazywany obecnie w Polsce. To Montredon koło Marsylii (z prywatnej kolekcji) i najprawdopodobniej powstał w latach 1928-1930, w czasie wyjazdu Czapskiego z kapistami do Francji. Janusz Nowak, który potrafi odczytywać pismo malarza, kustosz z Muzeum Narodowego w Krakowie wygłosi przy obrazach z kolekcji Muzeum Śląskiego wykład Od dziennika do obrazu.
Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu po raz pierwszy pokaże zbiory zgromadzone w Archiwum Emigracji. Znajduje się tam wspaniały zbiór rysunków pochodzący z darów od różnych osób, m.in. od spadkobierców poety Wacława Iwaniuka.
Festiwal Józefa Czapskiego zawita także do Nielepic, podkrakowskiej wioski, gdzie przekazane Fundacji Suseia przez Michała Popiela z Pałacu w Kurozwękach kopie obrazów Józefa Czapskiego zostaną ścianach udostępnione szkole. W pałacu w Kurozwękach mieści się największa prywatna kolekcja dzieł malarza, która jest na co dzień udostępniana publiczności. Kopie obrazów zostały namalowane na zlecenie Muzeum Narodowego w Krakowie w ramach projektu Budowy Pawilonu Józefa Czapskiego. Dzięki Stowarzyszeniu Instytut Literacki Kultura z
Maisons-Laffitte w szkole pojawią się także podarowane egzemplarze Kultury z tekstami pisarza, autora Na nieludzkiej ziemi. Także wydawnictwo ZNAK przekazało egzemplarze książek Czapskiego. Zaproszenia na uroczystość przyjął Frédéric de Touchet, Konsul Francji w Krakowie.

Program Festiwalu Józefa Czapskiego >>




Powrót