Najcenniejsze - Kolekcja Książąt Czartoryskich

07 kwietnia - 08 kwietnia 2018


Wystawa zaprezentuje wybór najcenniejszych dzieł sztuki i pamiątek historycznych z kolekcji Książąt Czartoryskich.

Ekspozycja uwidoczni ich wielką różnorodność (sztuka starożytna, malarstwo, rzemiosło artystyczne, militaria, rysunek i grafika, zbiory biblioteczne) oraz równie imponującą rozpiętość czasową - od starożytnego Egiptu aż po wiek XIX.
Zaznaczone zostaną wyraźnie dwa zasadnicze nurty tego muzeum: historyczno-patriotyczny i artystyczny. W pierwszym na szczególną uwagę zasługują liczne obiekty wiązane przez tradycję z wybitnymi postaciami polskiej i europejskiej historii i kultury (m.in. Stanisławem Żółkiewskim i Stefanem Czarnieckim, królem Janem III Sobieskim, Tadeuszem Kościuszką i księciem Józefem Poniatowskim, a także Petrarką, Szekspirem, Janem Jakubem Rousseau i Napoleonem Bonaparte), w drugim natomiast nurcie na czoło wybija się arcydzieło światowego malarstwa - Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem Rembrandta, obraz ciekawy zarówno ze względu na swoją efektowną formę malarską, jak również głębokie i uniwersalne przesłanie natury etycznej. Pokazane zostaną także późnogotyckie i wczesnorenesansowe obrazy włoskie i niderlandzkie, m.in. Ukrzyżowanie Mistrza Piety, Zwiastowanie z kręgu Dirka Boutsa oraz niezwykle atrakcyjny fragment skrzyni weselnej (cassone) z przedstawieniem Parysa i Heleny oraz Tristana i Izoldy.
Pośród obrazów na uwagę zasługiwać będzie także Zwiastowanie krakowskiego Mistrza Jerzego (1517) - z mikroskopijnym portretem fundatora obrazu kanonika Jakuba Monopedesa, oraz dwa późniejsze dzieła: Portret Łukasza Opalińskiego (ok. 1640) - podręcznikowy przykład oficjalnego portretu sarmackiego, a także Polonia (Zakuwana Polska) Jana Matejki, niedokończony obraz alegoryczny na temat upadku powstania styczniowego (1863-1864).

W ekspozycji warto wyróżnić pewne dość jednorodne zespoły, jak np. sarkofagi egipskie i etruskie, liczne dzieła sztuki greckiej i rzymskiej, średniowieczne emalie i wyroby z kości słoniowej, renesansowe obrazy włoskie (Wenus Victrix Michele Tosiniego), niemieckie (Św. Katarzyna Aleksandryjska Hansa Kulmbacha i Portret rodziny Jagiellonów z pracowni Łukasza Cranacha mł.) oraz francuskie (Portret Don Juana Austriackiego naśladowcy François Cloueta), włoskie wyroby majolikowe, szkła i srebra, czy interesujące przykłady europejskiego i polskiego uzbrojenia oraz broni (fragmenty garnituru renesansowej zbroi na jeźdźca i konia po arcyksięciu Ferdynandzie VII, gubernatorze Niderlandów, polska zbroja karacenowa), tkaniny (Złoty deszcz, arras brukselski z 1. połowy XVI w. ze sceną z historii Danae) oraz chorągwie (w tym moskiewska chorągiew tzw. "carów Szujskich").
W trakcie wystawy zaaranżowane będą w jej obrębie zmienne, czasowe pokazy rycin i rysunków oraz rękopisów iluminowanych, starodruków, map i dokumentów historycznych ze zbiorów Biblioteki Książąt Czartoryskich.
Ekspozycja pozwoli na połączenie w jednej przestrzeni galerii obiektów artystycznych i pamiątek, pochodzących z różnych okresów i reprezentujących różne style, począwszy od m.in. weneckiej butelki z kryształu górskiego łączonej z królem Francji Franciszkiem I, po renesansową tarczę (tzw. wróżebną), wiązaną z królem Janem III Sobieskim, odlew dłoni Fryderyka Chopina, czy też klucz do pierwszego w Polsce budynku muzealnego - Świątyni Sybilli w Puławach, otwartej przez Księżną Izabelę Czartoryską w roku 1801.
Portret Izabeli oraz wizerunek wnuka księżnej - księcia Władysława Czartoryskiego, który w roku 1876 otworzył Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie, znajdą się u wejścia na wystawę.
Wystawa stworzy niepowtarzalną okazję do wkroczenia w krąg gabinetu sztuki i osobliwości, operującego zaskakującymi zestawieniami obiektów, nie liczącego się z ich chronologią, podręcznikowymi klasyfikacjami, a nawet rangą artystyczną.

Kurator - Janusz Wałek




Powrót